Stół sądowy w Kochanowie

przez , 01.wrz.2015, w Zabytki

Stół sądowy w KochanowieKochanów (Trautliebersdorf) to niewielka, łańcuchowa wieś, położona w powiecie kamiennogórskim, w Kotlinie Krzeszowskiej, wzmiankowana już w 1292 roku, stanowiła niegdyś własność cystersów z Krzeszowa do momentu sekularyzacji ich zakonu w 1810 roku.
Na Ziemi Kamiennogórskiej zachowało się do chwili obecnej wiele pomników dawnej jurysdykcji karnej. Ich przeszłość ściśle związana jest z krzywdą ludzką, cierpieniem i śmiercią, począwszy od średniowiecza, aż po czasy nowożytne. W średniowieczu proces sądowy i wykonanie kary odbywały się w sposób jawny z udziałem zainteresowanej publiczności, mając na celu efekt potępienia dla sprawcy i przestrogi dla obserwatorów. W eksponowanym publicznym miejscu, jakim była na przykład miejscowa karczma lub kamienny stół, zbierał się i obradował sąd. Wskazywano wówczas winnego i wymierzano karę.

Najłagodniejszymi karami było wygnanie ze wsi, chłosta czy też nakaz wykucia kamiennego krzyża pokutnego zwanego również krzyżem pojednania (często za pomocą narzędzia, które posłużyło do popełnienia przestępstwa i w efekcie końcowym znajdowało się wykute na krzyżu) i ustawienie go na miejscu przestępstwa. Złoczyńcy mogli też trafić pod pręgierz, a w ostateczności na szubienicę.
System dawnego prawa karnego pozostawił po sobie osobliwe pamiątki. Na Dolnym Śląsku znajduje się kilkaset zachowanych kamiennych krzyży pokutnych, na terenie samej gminy Kamienna Góra znajduje się ich osiem, w takich miejscowościach jak Kochanów, Gorzeszów, Raszów, Pisarzowice, Krzeszów i Krzeszówek. Spotykane są tutaj również pręgierze, jak na przykład ten w centrum Krzeszowa oraz ruiny szubienic.Jedno z siedzisk przy stole sądowymInny przykład reliktów dawnego sądownictwa reprezentuje najlepiej zachowany na Dolnym Śląsku kamienny stół sądowy w Kochanowie. Zlokalizowany jest on na północ od zabudowań wsi, po lewej stronie drogi do miejscowości Grzędy (należy kierować się około 500 metrów drogą szutrową za znakami zielonymi szlaku turystycznego), na stoku dolinki, w kępie świerków, poniżej wzniesienia noszącego na dawnych mapach wymowną nazwę „Trupiej Główki” (Todten Kopf), obecnie Trębna 590 m n.p.m.
Stół sądowy został wykonany z jednolitego, solidnego piaskowcowego bloku 2-metrowej długości. Wokół niego ustawione jest osiem siedzisk również wykutych z piaskowca.
W czasach dawnego sądownictwa miejsca przy stole zajmowali: wójt, przewodniczący ławy, ławnicy i podwójt. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zapadał wyrok, a oskarżony zostawał uznany za winnego zarzucanych mu czynów.

Zasądzone ustalenia były następnie trzykrotnie odczytywane przez sługę sądowego. Podczas trzeciego odczytu rozbrzmiewał tak zwany dzwonek skazańców. Wówczas odprowadzano oskarżonego do więzienia, w którym zakładano mu długi, czarny płaszcz nazywany „płaszczem skazańców”. Pisarz spisywał protokoły, wokół słychać było gwar publiczności żywo reagującej na przebieg obrad.
Stół sądowy w Kochanowie jest zabytkiem i obiektem uznawanym za unikatowy w Polsce (jedyny na Dolnym Śląsku) i na skalę europejską. Większość tego typu obiektów wykonywana była z drewna, jednakże stół kochanowski wykuto z piaskowca, dlatego jego stan i wygląd pozostał dość dobrze zachowany, prawie kompletny. Wokół znajduje się kilka rozrzuconych piaskowcowych głazów.

:, , , , , , ,

Komentowanie nieaktywne.

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...