Wieża Książęca w Siedlęcinie

przez , 21.cze.2014, w Zabytki

Wieża książęcaWieża położona jest w centralnej części wsi Siedlęcin nad rzeką Bóbr. Jest jednym z najważniejszych zabytków średniowiecznych w Polsce, największym i najlepiej zachowanym obiektem tego typu w kraju oraz Europie Środkowej. Wzniesiona została z inicjatywy księcia Henryka I Jaworskiego w latach 1313-1314, z kamienia, na planie zbliżonym do prostokąta, o wymiarach 22 x 14 metra. Podpiwniczona wieża miała pierwotnie trzy kondygnacje i otoczona była fosą (częściowo zachowała się do chwili obecnej). Zwieńczona była krenelażem, którego ślady do dziś widoczne są na najwyższej kondygnacji. Najprawdopodobniej w 2 połowie XVI wieku wieżę podwyższono o jedną kondygnację i nakryto czterospadowym dachem. W tym samym czasie wybito nowe okna oraz założono wykusze latrynowe.WK1Po śmierci Henryka I, Siedlęcin wraz z całym księstwem jaworskim dziedziczy jego bratanek, książę świdnicki Bolko II. W 1368 roku księżna Agnieszka, wdowa po Bolku II, sprzedaje wieżę dworzaninowi Jenschinowi von Redern. W rękach tej rodziny wieża pozostaje do połowy XV wieku. Następnie staje się własnością rodu Zedlitzów. W XVIII wieku właścicielami wieży stali się von Schaffgotschowie. Wówczas po południowej stronie dobudowano budynek dworski oraz zasypano część fosy. Najprawdopodobniej również wtedy wieżę przekształcono w spichlerz. W 1840 roku rozebrano pozostałości murów obronnych. W rękach Schaffgotschów obiekt pozostawał do 1945 roku. Najciekawszym elementem wyposażenia są XIV-wieczne malowidła ścienne w „wielkiej sali”, odkryte w 1880 roku, przedstawiające legendę o rycerzu króla Artura – sir Lancelocie z Jeziora.WK2Są jedynymi takimi zachowanymi na świecie. Wykonane zostały w technice al secco – pokrywanie barwnikami suchego tynku skrapianego wodą wapienną. Pomysłodawcą i fundatorem tych oryginalnych malowideł był Henryk I Jaworski, który zlecił ich wykonanie około 1345 roku. Autor tej dekoracji malarskiej wywodził się najprawdopodobniej z północno-wschodnich terenów Szwajcarii. Dużym walorem malowideł jest rzadki jak na owe czasy, świecki charakter przedstawianych treści. Opowieść o sir Lancelocie wzbogaca kilka przedstawień o charakterze religijno-moralizatorskim. Św. Krzysztof, patron rycerzy, symbolizuje niewzruszoną wierność Jezusowi, którą cechować powinien się każdy prawdziwy rycerz – chrześcijanin. Wierności tej niestety zabrakło Lancelotowi, który przez grzeszna miłość do Ginewry zdradził króla Artura.WK3Malowidła można oglądać na II piętrze wieży. Ich kompleksową renowację przeprowadzono w 2006 roku. W wieży znajdują się również najstarsze zachowane w Polsce drewniane stropy, datowane metodą dendrochronologiczną na lata 1313-1314. Muzeum Wieży Książęcej w Siedlęcinie to głównie muzeum wyjątkowych średniowiecznych wnętrz i malowideł arturiańskich. W 2011 roku przy pomocy studentów Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Jagiellońskiego oraz ich opiekunów uruchomiono stałą wystawę muzealną prezentującą zabytki pozyskane podczas badań archeologicznych wieży w latach 2008-2012, a następnie wystawę rozbudowano i przearanżowano. Warto również wspomnieć o krzyżu pokutnym znajdującym się po prawej stronie drogi z Siedlęcina do Strzyżowca.

Piaskowcowy krzyż łaciński z wykutą datą „1511″, o wymiarach 88x80x36 cm, ustawiony jest na polanie z tablicą informacyjną. Pierwsze sezony badań w latach 2008-2009 skupiły się na badaniach we wnętrzu wieży oraz w jej najbliższym otoczeniu. Celem badawczym było rozpoznanie podziału wnętrz, głównie parteru i piwnic, przed XVIII-wieczną przebudową oraz określenie pierwotnego przebiegu średniowiecznej fosy od strony południowej i zachodniej, odcinki zasypane w XIX i XX wieku. W trakcie badań wnętrza parteru udało się udokumentować kilka poziomów użytkowych, późnośredniowiecznych i nowożytnych, w tym relikty drewnianej podłogi XV-wiecznej oraz ceglanej posadzki z XVII-XVIII wieku.WK4Najważniejszym odkryciem było odsłonięcie podwaliny średniowiecznej ściany działowej ukazującej pierwotny podział wnętrza parteru oraz dobrze zachowanej ściany, z fragmentem sklepienia kolebkowego, murowanej rampy służącej najprawdopodobniej do transportu beczek z poziomu parteru do piwnic wieży zniszczonej w XVIII wieku. W zasypisku odkryto również fragment późnośredniowiecznej płytki wylotowej kanału grzewczego, co może wskazywać na istnienie w budynku w średniowieczu ogrzewania w typie hypokaustum. Samego pieca dotąd nie zlokalizowano. Podczas badań na zewnątrz wieży udało się uchwycić wewnętrzną krawędź fosy od strony południowej oraz zewnętrzną od strony zachodniej – materiał zabytkowy przemieszany, datowany od XV wieku.WK5Dodatkowo odsłonięto wczesnonowożytny mur oporowy fosy z dwiema masywnymi przyporami o wysokości ponad 3 metry oraz zlokalizowano, zapewne nowożytny, most rozpoznany i odsłonięty w latach 2012-2013. W latach 2010-2011 skoncentrowano się na badaniach we wnętrzu przylegającej do wieży XVIII-wiecznej oficyny. Wykopy założone w jej południowo-wschodniej części, jedynej niepodpiwniczonej, przyniosły odkrycie średniowiecznego muru obwodowego pierwotnie otaczającego wieżę i średniowiecznej fosy (w zasypisku następujące po sobie warstwy datowane są na XV-XVIII wiek) oraz narożnika prawdopodobnie XVI-wiecznego budynku, wznoszącego się tuż przy fosie. Na jego wschodniej ścianie zachowały się kamienne kroksztyny po wykuszu, raczej nie o charakterze latrynowym, zawieszonym nad dawną fosą.WK6Rozpoznano również dwie fazy rozbudowy oficyny w kierunku wschodnim, które datowane są na XVIII i XIX wiek, oraz związane z tymi fazami poziomy użytkowe. Prace w latach 2012-2013 skupione były na odsłonięciu i ocenie zachowania XVII-wiecznego kamiennego mostu, który prowadził nad fosą przez sień dworu na wewnętrzny dziedziniec, z którego wchodziło się do wieży mieszkalnej. Podczas prac odkryto również kamienne opłaszczowanie stoków fosy z XV w. oraz odsłonięto nowożytny taras przed budynkiem dworu. W 2013 roku zinwentaryzowano oskarpowany nasyp, którym prowadziła droga z wieży mieszkalnej do kościoła parafialnego. W 2014 roku zaplanowano badania na terenie dawnego podzamcza oraz wnętrza domniemanej nowożytnej kuchni.

:, , , , , , ,

Komentowanie nieaktywne.

Szukasz czegoś?

Użyj poniższego formularza:

Nadal nie znalazłeś tego, czego szukasz? Zostaw komentarz w notce, lub skontaktuj się z nami a zajmiemy się tym.

Blogroll

Kilka bardzo polecanych stron...